ONDERNEMERSRISICO OF OVERMACHT?

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

Veel bedrijven en ondernemers hebben er de afgelopen dagen mee te maken gehad: afzeggingen, verplaatsingen of simpel weg een (half) lege zaak. Soms als direct gevolg van overheidsmaatregelen om de verspreiding van het corona-virus in te beperken. In andere gevallen omdat mensen vanuit het beperken van ‘sociale interactie’ een afspraak of bezoek uitstellen. Hoe noodzakelijk deze beperkingen ook zijn, het kan u als ondernemer wel voor de vraag stellen: en nu? Hoe kom ik nu mijn verplichtingen na? De omzet loopt immers terug, maar de vaste kosten als huur en personeel in de meeste gevallen niet. Is dit het ‘ondernemersrisico’ of is er mogelijk sprake van overmacht?

OVERMACHT?

De wet omschrijft overmacht als volgt:

‘Een tekortkoming kan de schuldenaar niet worden toegerekend, indien zij niet is te wijten aan zijn schuld, noch krachtens wet, rechtshandeling of in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt. ’

Wat staat daar nu eigenlijk? Wanneer u niet aan uw verplichtingen kunt voldoen, kunnen de gevolgen daarvan niet altijd aan u worden toegerekend. Dit betekent dat bij een geslaagd beroep op ‘overmacht’ er geen nakoming van de verplichtingen kan worden verlangd. Ook kan er dan geen schadevergoeding worden verlangd. Een geslaagd beroep op overmacht heeft dus belangrijke gevolgen. Het is dan ook heel belangrijk om te weten of er ook in juridische zin sprake is van overmacht. Dat is namelijk niet altijd gelijk aan wat mensen ‘ervaren’ als overmacht.

CONTRACTEN

Omdat de wet slechts een algemeen kader geeft wanneer er sprake is van overmacht, wordt dit door veel partijen concreet gemaakt in een contract of algemene voorwaarden. Vaak door een definitie te geven waarbij wordt beschreven onder welke situaties of omstandigheden er sprake is van een ‘overmachtssituatie’. Denk daarbij aan bijvoorbeeld aan oorlog, landelijke stakingen of extreme weeromstandigheden. Bij Amerikaanse contracten ook wel omschreven als ‘ACT OF GOD’.

Actueel is dus de vraag of een definitie van overmacht ook ziet op de situatie dat er niet aan de verplichtingen kan worden voldaan vanwege overheidsmaatregelen door een virusuitbraak. In veel gevallen ontbreekt een omschrijving die in deze situatie voorziet.

EN NU?

Of er een geslaagd beroep kan worden gedaan op overmacht (richting afnemers, maar ook door bijvoorbeeld toeleveranciers), hangt dus sterk af van de afspraken die hierover gemaakt zijn. En als er afspraken over gemaakt zijn: wat zijn dan de gevolgen? Zowel als het gaat om eigen verplichtingen naar klanten als om verplichtingen van toeleveranciers.

Het kan daarom lonen om scherp na te gaan welke afspraken u daarbij heeft gemaakt met uw klanten, maar ook met uw toeleveranciers. En als het dan geen overmacht is, maar er komt toch een annulering binnen wat zijn dan de afspraken? Moet de factuur dan alsnog (gedeeltelijk) voldaan worden of valt dit binnen mijn risico’s en kan ik deze dragen? Maar mogelijk zijn er ook voorzieningen vanuit de overheid beschikbaar waar u als ondernemer een beroep op kunt doen.

Wilt u op korte termijn advies over mogelijke voorzieningen vanuit de overheid of een check op uw contracten of algemene voorwaarden, neem dan contact met ons op via info@codelegal.nl.